Home » Opinião » Pa obriga-nu papia purtuges

Pa obriga-nu papia purtuges

Adriano kre pa nu bira nos Stadu katxor runhu, mas di kes ki ta morde se propi donu!

Marciano Moreira

E kel li ki Adriano Miranda Lima ta prupo nes artigu di opinion http://tinyurl.com/gne5byy. N ta ben dimonstra ma se pruposta e inaseitavel, injustifikavel i inkonstitusional.

Na opinion di Adriano, kualidadi di nos purtuges piora dipos di Indipendensia, pabia Stadu dexa di proibi uzu di lingua kabuverdianu (lkv) dizignadamenti na Parlamentu, Administrason Publiku, skolas, meius di kumunikason sosial, etc. Pur isu, el ta prupo pa repristina es proibisons sima na tenpu kolonial.

Nun diskursu rasista, Adriano ta prupo pa Stadu faze ri-europeizason di nos spiritu, istu e: pa obriga-nu skese ma maioria di nos antipasadus e negru, pa proibi maioria di Kabuverdianus di odja na spedju i pa obriga-nu skese nomi konpletu di nos tera: arkipelagu ki ta fika djuntu di Kabu Verdi – pontu mas osidental di Áfrika. I el ta ataka Manuel Veiga i ta prupo pa Stadu po na lixu alfabetu kabuverdianu i invistigasons sobri el. Tudu pa mata lkv.

Rizumindu, Adriano kre pa nu bira nos Stadu katxor runhu, mas di kes ki ta morde se propi donu!

Pur lapsu o trokadu vergonha, Adriano ka prupo dimison di Ministra di Edukason i di tudu kes otu servidor publiku ki ka ta papia lingua di Tugas dretu, sigidu di ses substituison ku Tugas sima na tenpu kolonial.

Pruposta di Adriano e inaseitavel. Si nu pasa ta uza lkv na Parlamentu, Administrason Publiku, skolas, kumunikason sosial, etc., e pabia pasa ta ten mas liberdadi li na nos tera dipos di Indipendensia. Sidadons di es tera ka ta aseita diminuison di ses liberdadi. Pa izenplu, N ka ta aseita pa Prizidenti di Republika proibi-m uza lkv li na nha tera! Nen Prizidenti di Republika kifari ses nbretxinbretxi! So skravu ta proibidu uza se lingua na se txon.

Pruposta di Adriano e injustifikavel. Uzu di lkv ka e krimi, pois el ka ta distrui nos kumunidadi. Prova disu e ki oji nu sta mas dizenvolvidu ki antis di Indipendensia. E verdadi ma nu meste prende sufisienti purtuges ki ta da pa nu pode prende siensia, mas kel la nu ta konsigi sen proibi lkv. Nu ka meste dumina purtuges sima Tugas pa pode uza purtuges pa prende siensia. Pa izenplu, N ka ta dumina masedoniu sima Masedonius, mas: N kaba kursu mediu na ekonomia la Masedónia ku media di notas di 100%; N kaba lisensiatura na ekonomia la Masedónia ku media di notas di 97%. N ka ta dumina merkanu sima Merkanus, mas N kaba mestradu na ekonomia la Merka ku media di notas di 94% i N premiadu komu midjor di nha promoson.

Pa otu ladu, desdi 1999 ki Stadu ten dever konstitusional di ba ta pruduzi poku poku manuais na lkv, a partir di pre-primariu (konferi: alinia i) di artigu 7º, artigu 9º i alinia f) di nº 3 di artigu 79º, tudu es di Konstituison lisin http://tinyurl.com/jazgrtg). Es obrigason konstitusional sta alinhadu ku siensia ki ta fla ma kriansa ta prende midjor na se lingua maternu (konferi pertinenti rikomendason di UNESCO lisin http://tinyurl.com/7vjf5e3). I Stadu debe komesa pruduzi es manuais oji! Stadu ka pode kontinua ta ripiti mentiras kolonial, sima ki manuais na purtuges ta kai di seu i na fabal.

Pruposta di Adriano e inkonstitusional. Nº 3 di artigu 9º di Konstituison ta fla kel li: Tudu sidadon nasional ten dever di sabe linguas ofisial i direitu di uza-s!

Purtantu, nos Konstituison ta difende liberdadi linguistiku!

Nº 2 di artigu 17º di Konstituison ta proibi restrinjimentu, via interpretason, di nos direitu di uza lkv ki nº 3 di artigu 9º di Konstituison da-nu.

Purtantu, detratoris di nos liberdadi ka pode ben fla ma es direitu di uza lkv ta izersedu so na txitxeru! Ifetivamenti, li na Kabu Verdi, so pode proibidu sidadon kabuverdianu di uza lkv na aulas avansadu di otus lingua.

Nº 2 di artigu 290º di Konstituison ta proibi pa nu tradu, via rivizon konstitusional, direitu di uza lkv ki nº 3 di artigu 9º di Konstituison da-nu.

Purtantu, Adriano pode kontinua ta uba pa seu!

Marsianu nha Ida padri Nikulau Ferera

PartilheTweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Email this to someone

Comentário

Notícias Relacionadas

Classificados